Hieronder volgt de tekst van het beleidsplan 2003 - 2008. In 2003 waren de Hervormde Gemeente Bijlmermeer en de Gereformeerde Kerk van Bijlmermeer nog niet gefuseerd. Beide gemeenten vormden samen de Samen-op-Weg gemeente Bijlmermeer en functioneerde in de praktijk als één gemeente.
Beleidsplan 2003 - 2008 van de Samen-op-Weg gemeente Bijlmermeer
(Hervormde Gemeente Bijlmermeer en Gereformeerde Kerk van de Bijlmermeer)
Hoofdstuk 1. Inleiding
Hoofdstuk 2. Missie
Hoofdstuk 3. Samenhang leefomgeving en diversiteit kerkelijke gemeente
Hoofdstuk 4. Pastorale gemeente
Hoofdstuk 5. Concrete aandachtspunten
Hoofdstuk 6. Diaconale gemeente
Hoofdstuk 7. Mogelijkheden en onmogelijkheden
Hoofdstuk 8. Slotoverweging
1. Inleiding
De opzet van dit beleidsplan is anders van opzet dan het vorige beleidsplan 1998 - 2002. Uitgebreid zijn toen de geschiedenis, de leefomgeving en de prioriteiten van de gemeente getekend. Deze keer zullen een aantal beleidspunten aan de orde komen waar we nu mee bezig zijn of waar we in de komende jaren aan willen werken.
2. Missie
Wij spannen ons in om een gemeente te zijn waarin:
de zondagse eredienst het hart van de gemeente is,
met een vierende liturgie waarin de verkondiging ingebed is in het geheel van de liturgie;
aandacht is voor jong en oud en voor de verschillende culturen die onze gemeente rijk is
en kinderen welkom zijn aan de dienst van de Tafel;
wij oog hebben voor elkaar als gemeente van Christus,
met name voor de verscheidenheid in geloofsbeleving, herkomst, geslacht of seksuele oriëntatie, elkaar aanvaardend zoals wij onszelf aanvaard mogen weten door God:
sprake is van een open en oecumenisch instelling
en plaats wordt gemaakt voor bezinning op de ontwikkelingen op kerkelijk en maatschappelijk gebied om zodoende toegerust te worden op onze plaats en rol in de samenleving waarin wij wonen en werken, zowel in diaconaal opzicht als in sociaal-maatschappelijk opzicht.
3. Samenhang leefomgeving en diversiteit kerkelijke gemeente
3.1. Zuidoost (Bijlmer) een multiculturele wijk
De Bijlmer is een grote stadswijk in verandering. De stedenbouwkundige vernieuwing van de Bijlmer wordt meer en meer zichtbaar: sloop van de grote galerijflats en in plaats daarvan nieuwe laagbouwwijken. Tezamen met de stedenbouwkundige vernieuwing vindt er ook een sociaal-economische vernieuwing plaats: scholing, het creëren van werkgelegenheid en ondersteuning van kleine ondernemingen.
Beide processen moeten leiden naar een meer stabiele bevolkingssamenstelling, zowel wat betreft opleiding en werk, als ook in binding aan de wijk. Het is nog te vroeg om te kunnen constateren of wij daar als gemeente van kunnen mee profiteren. Wel zien we dat mensen van onze gemeente naar de laagbouw verhuizen en zodoende ook betrokken blijven bij onze gemeente. Niettemin moeten we ook constateren dat een heel aantal - vooral jonge en actieve gemeenteleden - de afgelopen jaren vertrokken zijn. Een hele aderlating voor onze gemeente.
Een blijvende karakteristiek van de wijk is de grote diversiteit in herkomst en cultuur van de bevolking. Zo'n twee derde van de bevolking van Amsterdam-Zuidoost is van niet-Nederlandse afkomst. Naast mensen van Surinaamse en Antilliaanse herkomst zijn er de laatste jaren veel mensen van Afrikaanse herkomst - met name uit Ghana - in Zuidoost komen wonen.
3.2. SoW-gemeente Bijlmermeer
In deze multiculturele wijk neemt de SoW-gemeente Bijlmermeer haar eigen plaats in. Er is in onze gemeente een grote mate van diversiteit wat betreft herkomst, sociale status, geloofsoriëntatie, leeftijd. De gemeente telt relatief veel jonge gemeenteleden. Er is een lichte trend te bespeuren van het gaan wonen in de Bijlmer van een aantal studenten van de diverse hogere onderwijsinstellingen. We zien dat een heel klein beetje in de kerkgang. Door enkele grote ouderencentra in de Bijlmer kent onze gemeente een groot aantal mensen van boven de zeventig. Gezinnen trekken nogal eens weg uit de Bijlmer, vanwege onveiligheid en criminaliteit of ook vanwege gebrek aan betaalbare woningen. Deze trend treft vooral onze gemeente.
Het is moeilijk om onze gemeente in termen van modaliteit te karakteriseren. Door het grote verloop en de lage gemiddelde leeftijd van de gemeenteleden heeft zich geen plaatselijke traditie kunnen vormen. Dit heeft het positieve effect, dat zich geen richtingenstrijd voordoet. Mensen die zich om wat voor reden dan ook qua kerkelijke ligging niet in de gemeente thuisvoelen, leven doorgaans mee met een gemeente buiten de Bijlmermeer. Desondanks is er een grote variatie in mentaliteit van de gemeenteleden, van links-vrijzinnig tot conservatief-orthodox. Een aantal gemeenteleden voelt zich aangesproken door een vorm van spiritualiteit, die als charismatisch te karakteriseren is. Bij anderen (maar dat kunnen ook dezelfden zijn) vertaalt het geloof zich naar een of andere vorm van maatschappelijke betrokkenheid.
Dat al deze mensen het samen in één kerkverband kunnen uithouden en zij aan zij dezelfde diensten meemaken, zegt veel over het open karakter van de gemeente. Er zijn uiteraard wel meningsverschillen en discussies, maar deze vinden altijd in een prettige en constructieve sfeer plaats. De gerichtheid op consensus betekent geenszins dat het inhoudelijke en geestelijke debat wordt vermeden. Er is juist een grote behoefte aan geloofsgesprekken.
Het gegeven van diversiteit in verschillende opzichten ervaren we niet als een lot, maar zien we als een kans en een opgave. Deze opgave werkt uit als een keuze voor een beleid dat op deze diversiteit is gericht. Dat wil zeggen, deze keuze roept een verbreding maar ook een verzwaring op van de taken van de betaalde en onbetaalde werkers in het pastoraat in enge zin als ook in pastoraal-diaconaal opzicht.
Kortom, de SoW-gemeente Bijlmermeer is een pluriforme en levende gemeente, die niet in een bepaald hokje is te plaatsen. Gemeenschappelijk hebben de meeste gemeenteleden echter wel: een oecumenische gerichtheid, waardering voor een rijke en voluit bijbelse prediking, zin voor maatschappelijke betrokkenheid, en openheid en respect voor andersdenkenden.
3.2.1. SoW-gemeente Bijlmermeer en PERKI
De SoW-gemeente Bijlmermeer houdt ook contact met de Indonesiërs. Dit contact is geïnstitutionaliseerd in de samenwerking met PERKI, de Indonesische Protestantse gemeenschap in Nederland. Een van de afdelingen van PERKI, PERKI Amsterdam-Zuidoost, houdt haar kerkdiensten in ons kerkcentrum De Nieuwe Stad. In de relatie van de SoW-gemeente Bijlmermeer en PERKI gaat het met name om de verbetering en versterking van de bestaande samenwerking. Deelname aan gemeentelijke activiteiten zoals de wereldmaaltijd, de gemeentedag, de gezamenlijke jaarlijkse kerkdienst, de catechisatielessen, pastorale zorg en vertegenwoordiging over en weer in kerkenraad en bestuur blijven aandacht vragen.
3.2.2. SoW-gemeente Bijlmermeer en Surinaamse leden
Ook m.b.t. de Surinaamse leden van de SoW-gemeente en de daarmee samenhangende activiteiten en initiatieven zijn continuïteit en versterking van de bestaande situatie de trefwoorden. De Surina(a)m(s)e werkgroep speelt hierin een centrale rol. In de kerkenraad zijn nu twee Surinaamse ouderlingen vertegenwoordigd en ook op taakgebieden zijn mensen met een Surinaamse achtergrond actief.
3.2.3 SoW-gemeente Bijlmermeer en Ghanese Presbyterianen
Samen met de Hervormde/Gereformeerde Kerkgemeenschap
Gaasperdam worden er iedere zondag Engelstalige diensten gehouden in het kerkcentrum De Drie Stromen in Gaasperdam. De diensten worden per zondag bezocht door zo'n 80 tot 100 mensen, voornamelijk Ghanezen die lid zijn van de Presbyterian Church of Ghana.
Er is een speciaal project ontwikkeld en opgestart: Kerk-zijn met verschillende culturen. Ds. Jan van der Meulen is hierin de voortrekker; een derde van zijn werktijd is hiervoor gereserveerd. Niettemin zijn ook de andere predikanten (i.c. ds. Cees van Veelen (Gaasperdam) en ds. Arjan van Lagen) bij de uitvoering van dit beleid betrokken. Landelijk wordt dit project met grote belangstelling gevolgd.
De activiteiten in het kader van het project hebben zich dit jaar vooral gericht op de ontwikkelingen binnen de Ghanees Presbyteriaanse groep in Amsterdam-Zuidoost en hun relatie met de SoW-gemeente van Gaasperdam en de Bijlmermeer en omgekeerd. Op het gebied van de opbouw van de Ghanees Presbyteriaanse gemeente Amsterdam-Zuidoost zijn belangrijke stappen gezet het afgelopen jaar. Zo is er een voorlopige Ghanese kerkenraad c.q. een interimcomité gevormd om een Presbyteriaanse Ghanese Congregatie op te richten. Er is een womens-fellowship opgericht waarvan inmiddels +/- 30 vrouwen lid zijn. De Biblestudy en Prayergroup is gegroeid tot zo'n 15 mensen en er is een kerkkoor opgericht van ongeveer 20 mensen o.l.v. de organist / pianist. Tijdens de diensten is er zondagsschool in het Nederlands. De eerste zondag van de maand is er een gezamenlijke SoW-Ghanese dienst in Gaasperdam die Engels en Nederlandstalig is.
De Ghanees presbyteriaanse gemeentevergadering en de beide SoW kerkenraden hebben ingestemd met een 3 partijenmodel waarbinnen zowel eigenheid en gezamenlijkheid vorm en inhoud kunnen krijgen. De twee stappen die daaruit voortvloeien zijn:
1. officiële oprichting van de Presbyteriaans Ghanese Congregatie Amsterdam-Zuidoost. Om dat te bereiken worden nu de verkiezingen van officiële ambtsdragers voorbereid. Er zijn momenteel (eind 2002) zo'n 200 leden ingeschreven en er zal een kerkenraad van 4 vrouwen en 4 mannen worden gekozen. (Op 19 oktober 2003 is de gemeente geïnaugureerd. In het bijzijn van de moderator (voorzitter) van de Presbyterian Church of Ghana, rev. Samuel Prempeh.
Red. SoW Bijlmer)
2: instelling van een structuurcommissie waarin de 3 partijen zitting hebben. Deze commissie maakt een uitgewerkt voorstel waarin vastgelegd wordt op welke terreinen ieder zijn eigen verantwoordelijkheid heeft en op welke terreinen de verantwoordelijkheid gedeeld wordt. Doel is te komen tot een overeenkomst voor brede interkerkelijke samenwerking die te zijner tijd door de Classis en de Synode van de Verenigde Kerken zal worden bekrachtigd.
Sinds november 2001 werkt ook ds. Nii Teiko Dagadu, die voor 4 jaar in Nederland is als missionair adviseur bij de SoW-kerken in de provincie Zuid-Holland, met instemming van de beide kerkenraden en het interimcomité voor 40% van zijn tijd in Amsterdam-Zuidoost mee aan de opbouw van Ghanees Presbyteriaanse gemeente.
3.2.4 plannen
Een belangrijke activiteit dit jaar zal zijn, het vergroten van het draagvlak binnen iedere groep en gemeenschap. Het draagvlak dat nodig is om 'kerk-zijn met verschillende culturen' als geïntegreerd onderdeel van het beleid van de verschillende groepen te bestendigen. Met het oog daarop zal dit jaar o.a. een interculturele gespreksgroep starten, waarin vertegenwoordigers van alle culturele groepen o.l.v. een externe deskundige zullen spreken over 'leven en kerken met verschillende culturen'.
Ook op het niveau van de kleine groepen zoals wijkavonden zoals die functioneren in onze gemeente, zal er naar gestreefd worden om vanuit meer dan één cultuur samen te komen.
Zodra er een officiële Ghanese Kerkenraad is, zal er regelmatig overleg tussen de drie moderamina van Gaasperdam, de Bijlmermeer en de Ghanese Presbyterianen gehouden worden om over beleid en communicatie daarvan naar de verschillende achterbannen na te denken. Een en ander zal door de goedkeuring van een samenwerkingsovereenkomst door de drie kerkgemeenschappen worden vergemakkelijkt omdat dan drie partners als gelijkwaardig partijen afspraken maken over vorm en inhoud van gezamenlijke activiteiten.
Ook het uitwisselen van kennis en ervaringen op dit gebied met andere gemeenten in het land en met het LDC (Landelijk Diensten Centrum) lijkt zinvol omdat de SoW-kerken landelijk maar vooral ook plaatselijk meer en meer betrokken (willen) raken bij migrantenchristenen en hun kerken.
Tijd en aandacht zal ook besteed moeten worden aan de periode na maart 2003 wanneer het huidige project afloopt. Voortzetting van dit gerichte werk lijkt noodzakelijk. De mogelijkheden om dit werk op projectbasis of structureel voort te zetten moeten worden nagegaan. De SoW-gemeenten van Gaasperdam en de Bijlmermeer alsook de Ghanees Presbyteriaanse gemeente hebben daartoe niet de financiële middelen. Wellicht is via fondsen en/of bovenplaatselijke organen ondersteuning te vinden.
4. Pastorale gemeente
Onze gemeente wil een open en gastvrije gemeente zijn, een gemeente waarin het pastoraat in zijn diverse vormen het bindmiddel is van onze gemeenschap. Pastoraat is zorg hebben voor elkaar; is 'omzien naar elkaar'; betrokken zijn op elkaar vanuit de gemeente, in geloof. Pastoraat is meeleven in lief en leed, goede en kwade dagen en waar nodig een helpende hand, geestelijk en/of materieel. Als zodanig heeft het pastoraat betrekking op heel het leven. Er is niet alleen pastoraat nodig als er moeilijkheden zijn, of als er verdriet is. Pastoraat is er op gericht om ieder tot zijn of haar recht te laten komen, voor het eerste of opnieuw, dit in navolging van Jezus die oog en oor en hart had voor alle mensen die op zijn weg kwamen. Het pastorale gesprek wil een bedding bieden voor het 'geloofsgesprek'.
In alle activiteiten van en vanuit de gemeente speelt pastoraat (zorg en aandacht voor elkaar) een rol, op elk moment dat mensen elkaar ontmoeten. Pastoraat kan zich afspelen in de ontmoeting van twee mensen (individueel pastoraat), maar het kan ook binnen een groep (zelfhulpgroep, wijk- of flatgroep, lotgenotengroep, categoriale groep e.d.) plaatsvinden.
Onze SoW-gemeente is pluriform van samenstelling. Veel mensen zoeken maar zo nu en dan contact met de gemeente, anderen zijn wekelijks of bijna dagelijks met de gemeente bezig. De een voelt zich er helemaal thuis de ander maar half.
Uitgaande van de aard en samenstelling van de gemeente is er een pastoraal beleidsplan ontwikkeld dat deels beschrijft wat wij nu reeds doen en wat we ook graag willen doen, maar waarvoor ofwel de menskracht, ofwel de financiële middelen ons ontbreken. U kunt dat beleidsplan vergelijken met het pastoraal jaarverslag van 2001.
4.1. pastoraal beleidsplan
Het pastoraal beleidsplan richt zich op:
4.1.1. nieuwkomers (inclusief geïnteresseerden)
Omdat de Bijlmer, - hoewel minder dan vroeger -, voor velen een doorgangshuis is, is het voor onze SoW gemeente van groot belang om zo vlug mogelijk contact te leggen met mensen die nieuw komen wonen in de Bijlmer en hen te laten weten dat er voor hen een kerkelijk onderdak te vinden is in De Nieuwe Stad. Zo mogelijk wordt elke nieuwingekomene bezocht door contactpersonen, ouderlingen of predikanten. In ieder geval krijgt een ieder een welkomstpakket: welkomstbrief, informatiefolder en het laatste nummer van het kerkblad, Opnieuw. Het gaat erom Informatie te verstrekken, interesse te tonen en interesse te wekken als eerste mogelijke stap op weg naar een betrokkenheid van mensen bij onze gemeente en van betrokkenheid van onze gemeente bij mensen die in de Bijlmer (komen) wonen. Ervan uitgaande dat er weer een hernieuwde belangstelling is voor geloof en spiritualiteit, mogelijk ook voor het christelijk geloof en de christelijke (spirituele) traditie is het belangrijk om nieuwsgierigen, - zo mogelijk in oecumenisch verband -, te informeren over de grondlijnen van het geloof, bijbel en de kerk. Laagdrempeligheid combineren met een duidelijke inhoud is hier van belang.
4.1.2. mensen in bijzondere situaties
Vanouds richten we ons in het pastoraat op de hoogtepunten en dieptepunten in het leven van mensen. Bij geboorte, huwelijk, jubilea, bijzondere vierdagen, bij ziekte en dood, maar ook bij andere ingrijpende gebeurtenissen als scheiding, werkloosheid, relatieproblemen, en bij geestelijke en materiële nood zoals de confrontatie met criminaliteit en geweld, probeert de kerkelijke gemeente aandacht voor haar leden te hebben of het nu trouwe kerkbezoekers/betalers zijn of niet. En ook buiten de directe kring van de eigen leden wil de kerk zorg en aandacht hebben voor de vreugde en het verdriet van mensen. Meeleven, helpen, troosten, luisteren en trouw zijn, zijn hier belangrijke trefwoorden.
4.1.3. jongeren
Het is moeilijk om jongeren (vanaf de middelbareschoolleeftijd en ouder + 15 - 25 jarigen) te interesseren voor de SoW gemeente, daarom wil de SoW gemeente Bijlmermeer zich, zonodig met deskundigheid van buitenaf, ook speciaal op deze groep richten met het doel jongeren te leren kennen en hen met elkaar en de gemeente(activiteiten) in contact te brengen.
4.1.4. ouderen
In de verschillende seniorenwooncentra en in verzorgings- en verpleeghuizen wonen veel, vaak alleenstaande ouderen, die bij onze gemeente horen en die aandacht en zorg van de gemeente verwachten ook al voldoen we daar lang niet altijd meer aan. Speciale aandacht ook voor deze groep oudere gemeenteleden met hun wel en wee blijft daarom een belangrijk aandachtspunt.
4.1.5. mensen aan de rand
Aan de rand van de gemeente, net als meer in het centrum, vinden we allerlei soorten mensen. Mensen die altijd al weinig met de kerk hadden, mensen teleurgesteld in de kerk en in het leven, mensen gewend aan andere manieren van kerkzijn dan de onze e.d. We willen hen, althans een deel van hen, niet alleen beschouwen als kaarten in een kaartenbak, maar als potentiële deelnemers aan de gemeente en haar activiteiten. Dat wil zeggen dat we ook aan hen, waar mogelijk, tijd en aandacht besteden op de momenten die daarvoor geëigend zijn. meestal zal dat zijn bij gelegenheid van doop of trouwen of rouwen, maar het is ook de moeite waard te onderzoeken of de drempel naar de kerk toe voor deze groep verlaagd kan worden.
4.1.6. mensen met wie niets aan de hand is
Al die mensen die het actieve en betrokken deel van de gemeente vormen moeten ook gekend, gesteund en gesterkt en gezien worden. Ook hun wel en wee moet gedeeld worden. Het zal de kunst zijn en blijven de aandacht voor binnen en die voor buiten niet tegen elkaar uit te spelen. Tijd nemen; op adem komen; zin ervaren in je kerkenwerk; doen waar je goed in bent; niet alleen plichtsgetrouw zijn, maar plezier hebben en houden in wat je doet, zijn hier trefwoorden. Of anders gezegd: doe wat je leuk vind daar word je goed van!
Binnen al die groepen willen we ook attent zijn op mensen met een niet-Nederlandse culturele achtergrond of met meer dan alleen een Nederlandse culturele achtergrond. Zij hebben vaak eigen verwachtingen en tradities t.a.v. het geloof en de kerk. Het doel van onze pastorale activiteiten is om geen onderscheid te maken of rangorde aan te brengen op grond van culturele achtergrond. Als we een gemeente willen zijn waarin mensen van meer dan één cultuur zich thuis kunnen voelen moeten we ruimte laten aan en ruimte maken voor die verschillende culturen. Het werven van mensen met een andere dan Nederlandse culturele achtergrond ook voor taken binnen het pastoraat is beleid.
5. Concrete aandachtspunten
5.1. bezoek nieuwingekomenen
Dit functioneert momenteel alleen in de H-buurt, Geerdinkhof, Gouden Leeuw, Groenhoven en Kantershof. Het bestaande nieuwingekomenen team moet aan het werk of er moet een ander team komen of er moet een tweede team bijkomen. Vaste avond(en) afspreken, werk verdelen en rapporteren naar pastoraal beraad of predikant(en).
In andere delen van de Bijlmer worden ook wel mensen bezocht, zij het niet zo systematisch vanwege tekort aan menskracht, maar in ieder geval krijgt men een welkomstpakket.
5.2. verbeteren van bestaande wijkgroepen en wijkteams
We zijn doende de bestaande 'wijkteams' (predikant + ouderling + contactpersonen) beter te organiseren: geregeld overleg en taakafbakening van de werkers in het pastoraat. Alle werkers in het pastoraat komen eenmaal in de twee maanden bij elkaar in het pastoraal beraad. Zonodig kunnen hier voorstellen worden geformuleerd om beleid aan te passen of beleid te maken, die door de kerkenraad kunnen worden gefiatteerd. Wijk- en flatavonden richten zich in eerste instantie op degenen die Opnieuw lezen. Zo mogelijk moeten in de nu vacante delen van de Bijlmer nieuwe teams gevormd worden. Voorkomen moet worden dat het bestaande kader overbelast raakt beter een klein deel goed gedaan dan een groot deel slecht.
5.3. organiseren van een talentenjacht
Het doel is om daardoor o.a. nieuwe pastoraatsmedewerk(st)er(s) te werven. Toerusting van nieuwe mensen en goede instructie is daarbij inbegrepen. Hopelijk kunnen gemeenteleden dan die taak krijgen die bij hen past, waar ze goed in zijn en waar ze plezier in hebben.
5.4. het bezoekwerk aan ouderen
Dit vindt vooral plaats in de seniorenwooncomplexen: Garstkamp, Koornhorst, de Venser en het Henriëtte Roland Holst huis, door vooral in de vorm van gesprekskringen die elke maand worden gehouden. Bewoners van het huis zelf of mensen uit de nabije omgeving zijn ingeschakeld en zo is er meer tijd voor de predikanten en vrijwilligers om mensen individueel te bezoeken.
5.5. aandacht voor de jeugd van 16 - 20 jaar
Er is een jeugdcommissie gevormd met deelname van jongeren en ouderen met leuke ideeën die voor het komende jaren een aantal éénmalige activiteiten gaan organiseren. Er is ondertussen een jeugdouderling benoemd. Samenwerking met Gaasperdam en Evangelisch Lutherse Gemeente Bijlmermeer moet onderzocht worden.
5.6. kerk naar buiten
In het najaar van 2001 is er begonnen met het project "Kerk naar buiten", onder de titel God voor beginners. Het is onze eigen variant op de zogenaamde Alpha-cursussen die hier en daar in den lande worden georganiseerd. Onze variant is in eerste instantie bedoeld als informatieoverdracht. De eerste serie cursussen, bedoeld voor mensen binnen en buiten de kerk die geïnteresseerd zijn in het (christelijk) geloof, had tot doel in grote lijnen kennis over te brengen over ontstaan en inhoud van de bijbel. Een tweede serie cursussen gaat over grote figuren in de kerkgeschiedenis en draagt de titel: "mensen van gisten voor vandaag". Aan bod komen figuren als Augustinus, Hildegard van Bingen, Luther en Calvijn en Leonard Boff.
5.7. vieringen voor drugsgebruikers
Enige jaren geleden zijn er vieringen voor Drugsgebruikers (in samenwerking met Streekcornerwork) in de Bijlmer gestart. Onze gemeente is daarbij betrokken door de inzet vrijwilligers en predikanten. Een aantal Hervormde leden is ingeschreven op het adres waar de vieringen worden gehouden (Streetcornerwork). De aandacht voor gebruikers was er al, maar met de recente opening van een nieuw gebouw voor nachtopvang van gebruikers worden er nieuwe mogelijkheden geboden met hen in contact te komen.
6. Diaconale gemeente
De SoW-gemeente Bijlmermeer kent een zeer actieve diaconie. Als bijzondere aandachtspunten kunnen worden genoemd: zending en werelddiaconaat, het diaconaal-pastoraal inloopcentrum 'De Bijlmer Duif' (waar onder meer een sociaal-diaconaal spreekuur wordt gehouden), aandacht voor asielzoekers. De diaconie heeft - mede dankzij de expertise van de diaconaal consulente - vele contacten met maatschappelijke organisaties.
De diaconie wil vooral diaconie in Bijlmer proberen te zijn en daar de nood lenigen, bijvoorbeeld door het (deels) financieren van vakanties van kinderen die anders niet met vakantie kunnen gaan.
Gestreefd wordt naar een sterkere toenadering tussen het pastoraat enerzijds en het diakonaat en het maatschappelijk activeringswerk anderzijds. Diaconaat en pastoraat zijn niet te altijd te scheiden. Vaak hebben dezelfde mensen diaconale en pastorale hulp nodig. Zeker in een situatie als in de Bijlmermeer zijn de positie en de maatschappelijke context van degenen, die pastoraat behoeven, van uitermate groot belang. Hierbij valt te denken aan de zwakke positie van bijstandsvrouwen, vluchtelingen, illegale vreemdelingen en slachtoffers van criminaliteit.
7. Mogelijkheden en onmogelijkheden
7.1. SoW-gemeente naar binnen en naar buiten
De SoW-gemeente wil een gemeenschap zijn die naar de eigen gemeenteleden bindend wil zijn, een plek waar mensen erkend en herkend worden in hun eigen-zijn en probeert ook present te zijn in de samenleving. Daarin verschillen we niet met zoveel andere gemeentes in den lande. Niettemin maakt de sociaal-economische en de sociaal-maatschappelijke context van de Bijlmermeer de SoW-gemeente Bijlmermeer tot een unieke gemeente. De Bijlmer wordt wel eens een laboratorium genoemd wat betreft de multiculturele samenleving en de SoW-gemeente Bijlmermeer staat daar midden in.
Samengevat kan ons beleid toegespitst worden op twee fronten. Naar binnen toe en naar buiten toe. Willen we "naar buiten toe" een woordje meespreken, dan zal toch allereerst helder moeten zijn - om het op z'n Amsterdams te zeggen - welke smoel we willen opzetten.
7.2. gemeenteopbouw
Van belang is hier de communicatie binnen de gemeente, van kerkenraad naar gemeente en andersom. Een aantal keren per jaar komen we na de kerkdienst samen in een gemeenteberaad. De gemeente wordt van harte uitgenodigd wensen, vragen, kritiek en behoeftes uit te spreken. Ook het organiseren van gemeentedagen, wereldmaaltijden, het over en weer bezoeken van onze partnergemeente Chemnitz-Borna. Samen met de Hervormd-Gereformeerde Kerkgemeenschap Gaasperdam organiseren we een avond voor vrijwilligers als een teken van dank voor de grote inzet van mensen met kleine en grote taken. Al deze activiteiten zijn van cruciaal belang voor de binding en de opbouw van onze gemeente. De laatste jaren is hard gewerkt aan de opbouw van onze gemeente. Deze beleidslijn vraagt om voortzetting. We willen graag doorgaan met het opzetten en uitvoeren van een efficiënt pastoraat. In een grootstedelijke samenleving als de Bijlmermeer raken veel mensen gemakkelijk verloren in de anonimiteit. Daarnaast verkeren velen al in een kwetsbare situatie. Ook de diversiteit van de gemeente vraagt om een gericht en zorgvuldig pastoraal beleid. Daarom is het van groot belang dat het pastoraat in al zijn verschillende verschijningsvormen wordt versterkt en uitgebouwd. Belangrijk is hier te letten op ieders bekwaamheid en mogelijk specialisme.
7.3. naar buiten toe
De SoW-gemeente Bijlmermeer wil - samen met andere kerken - kerk in deze samenleving zijn. Niet los ervan, maar er in middenin. Daarop is ons beleid naar buiten toe gericht. Dat geldt zowel voor individuele mensen die hier leven en werken, als ook voor de kerk als gemeenschap. In de huidige ruimtelijke en sociaal-economische vernieuwing is de inbreng van de kerken dringend gewenst. Onze stem wordt gehoord! Als ons bestaan - bijvoorbeeld vanwege gebrek aan (financiële middelen) - wordt bedreigd, zou onze stem in dat koor verloren raken. Dat zou jammer zijn. Ook de diaconale taak van de gemeente moet hierbij genoemd worden. De dienst aan de naaste naaste moet hier heel letterlijk genomen worden. Dit werk binnen en buiten de gemeente komt van binnen uit en geeft mede gezicht aan wie en wat we zijn. Deze lijn zouden we graag willen voortzetten.
7.4. sterke en zwakke kanten
7.4.1. grote inzet
Nu kunnen we wel mooie en grote woorden schrijven, maar lukt het ook allemaal in de praktijk? Met andere woorden, wat zijn onze sterke en zwakke kanten? Een sterk punt is dat we er redelijk in slagen gezien de diversiteit van mensen veel mensen te binden, maar daar zit tevens ook onze zwakte. Ons beleid vraagt door deze diversiteit grote inzet van mensen die dit beleid willen dragen. We mogen echt niet ontevreden zijn gezien de inzet van velen, maar soms overvragen we toch mensen. Er zijn veel doeners maar dezen moeten ook begeleid worden. Daar mankeert het vaak aan. Predikanten en deskundige vrijwilligers doen wat ze kunnen, maar ze kunnen niet alles.
Ondanks de grote inzet van vrijwilligers worden we toch ook met problemen geconfronteerd waar we in eerste instantie niet zoveel aan kunnen doen. De (on)veiligheid speelt daarin een grote rol. Mensen willen 's avonds niet op pad gaan, bij de bel doen mensen niet open enz. Dat maakt het soms heel moeilijk om met mensen contact te krijgen.
7.4.2. pastoraat
Pastoraat in de brede zin van het woord is het bindmiddel van de gemeente. Het gaat om aandacht, om catechese en gesprek, om vorming en toerusting. Met name moeten we ons zorgen maken om de jongeren die er zijn te bereiken. Dat zal ook financiële offers vragen om een en ander goed te organiseren en vooral ook om door te gaan op de ingeslagen weg.
7.4.3. financiën
Een heel zwak punt zijn onze financiën. We mogen niet klagen over de individuele bijdrage van mensen. Zie ook de bijgevoegde cijfers. Maar de financiële draagkracht van onze gemeente is smal. Veel te smal. We zouden als we onszelf moesten bedruipen niet eens op de winkel kunnen passen. We moeten alles doen om de touwtjes aan elkaar te knopen en we moeten onze hand ophouden bij de landelijke kerk, die ons tot nu ruimhartig te hulp is gekomen en waarvoor we dankbaar zijn.
Uiteraard brengt een subsidieaanvrage ook een verplichting naar onszelf mee. De kerkvoogdij is zeer actief bezit de gemeente te informeren over het belang van de financiële bijdrage. Dat gebeurt door eerlijke informatie, zonder dat mensen zich aangevallen hoeven te voelen. Ook is er de afgelopen jaren - naast de Actie Kerkbalans - nog een tweede ronde gemaakt om mensen een financiële bijdrage te laten geven. Het leverde in ieder geval wat op en we zullen daarmee ook doorgaan. Lang niet iedereen is doordrongen van het feit dat lidmaat van een gemeente zijn ook een financiële verplichting meebrengt. Met name in Surinaamse kring is men niet gewend om de kerk via Kerkbalans in stand te houden. Men kent deze vorm van geldwerving niet in de Hervormde Kerk van Suriname. Er wordt wel geld gegeven als er een huisdienst wordt gehouden.
De komende jaren zal er een extra financiële inspanning nodig zijn vanwege de exploitatie van het oecumenisch kerkcentrum De Nieuwe Stad. Naast de vijf eigenaren-kerken wordt het centrum verhuurd aan andere kerkgenootschappen. Vooral op zondag is het een drukte van belang, zo zelfs dat noodzakelijke activiteiten van de eigenaar-kerken nauwelijks gerealiseerd kunnen worden. Uit het oogpunt van gemeente-opbouw en om ruimte voor ontmoeting is dit onverantwoordelijk.
Het Vijf-kerkenoverleg heeft aan de Beheerscommissie voorgesteld minder te gaan verhuren. Dat betekent dat de eigenaar-kerken meer moeten opbrengen voor de exploitatie van het gebouw. Dus ook de Samen-op-Weg-Gemeente Bijlmermeer.
8. Slotoverweging
Onze gemeente is een bouwplaats, een plaats waar ideeën worden aangedragen en voorstellen beproefd, een plaats waar gebouwd wordt en getimmerd. Het gaat om de opbouw van de gemeente. En dat is hard nodig. De verzuchting is heel menselijk en begrijpelijk om alles maar bij het oude te laten, maar stilstand is achteruitgang. Een gemeente rond de Naam van Christus is nooit af maar gaat een weg - geloven is het gaan van een weg - en daarom gaat het steeds weer om het maken van keuzen. Dat doet soms pijn, waar bijvoorbeeld gekoesterde zekerheden ter discussie gesteld moeten worden, waar gegroeide praktijken opnieuw tegen het licht moeten worden gehouden, waar gevestigde verhoudingen en zienswijzen opnieuw moeten worden overwogen.
Wellicht wilt u dit beleidsplan nog even vergelijken met het vorige beleidsplan (1998 - 2002).
Of bent u meer geïnteresseerd in het pastoraal jaarverslag 2001, waarin onze gemeente vergeleken wordt met een trein. Met alle consequenties van dien...
Laatste wijziging: 01-09-2005 (dd-mm-yyyy)